วิธีวัดส่วนสูงลูกให้ถูกต้อง ทำเองที่บ้านได้

คุณแม่หลายท่านเคยสงสัยไหมคะว่า ทำไมวัดส่วนสูงลูกที่บ้านได้ตัวเลขหนึ่ง แต่พอไปหาหมอกลับได้อีกตัวเลข ความต่างนั้นอาจไม่ได้มาจากการโตผิดปกติ แต่มาจาก "วิธีวัด" ต่างหากค่ะ วัดผิดวิธี ตัวเลขก็คลาดเคลื่อน แล้วเราก็กังวลโดยไม่จำเป็น มาเรียนรู้วิธีวัดที่ถูกต้องด้วยกันเลยนะคะ

ทำไมวิธีวัดถึงสำคัญ

ส่วนสูงของลูกที่บันทึกแต่ละครั้งคือข้อมูลที่ใช้ติดตามการเจริญเติบโตในระยะยาว ถ้าวัดไม่สม่ำเสมอหรือวัดผิดท่า ตัวเลขที่ได้ก็จะไม่สะท้อนความเป็นจริง บางครั้งลูกดูเหมือน "ไม่โต" ทั้งที่จริงแค่วัดท่าต่างกันค่ะ การวัดที่ถูกต้องและสม่ำเสมอจะช่วยให้คุณแม่เห็นแนวโน้มการเติบโตได้ชัดเจนและมั่นใจมากขึ้น

อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม

ไม่ต้องลงทุนมากค่ะ สิ่งที่ต้องมีคือ

• ที่วัดส่วนสูง แบบติดผนังหรือแบบตั้งอิสระ หรือจะใช้ไม้บรรทัดยาวแนบผนังก็ได้
• แผ่นแบน เช่น หนังสือแข็งหรือกล่องแบน สำหรับวางบนศีรษะลูกตอนวัด
• สมุดบันทึก หรือแอปสำหรับจดตัวเลข

สำหรับที่วัดส่วนสูงแบบสติกเกอร์ติดผนังก็เป็นตัวเลือกที่สะดวกมากค่ะ ราคาไม่แพง ลูกมักชอบดูด้วยเพราะมีลายน่ารัก

วิธีวัดส่วนสูงสำหรับเด็กอายุ 2 ปีขึ้นไป (ยืนวัด)

1. ถอดรองเท้าและถุงเท้า ให้ลูกยืนเท้าเปล่าบนพื้นเรียบ
2. ให้ส้นเท้าชิดผนัง โดยให้ก้น หลัง และท้ายทอยแตะผนังด้วย หากลูกยังเล็กอาจไม่สามารถให้สามจุดชนผนังพร้อมกันได้ทั้งหมด ให้เน้นส้นเท้าและท้ายทอยก็เพียงพอค่ะ
3. ให้มองตรง สายตาขนานกับพื้น ไม่เงยหน้าหรือก้มหน้า
4. วางแผ่นแบนบนศีรษะ ให้ตั้งฉากกับผนัง กดเบาๆ บนผมให้แผ่นแบนนิ่ง
5. ทำเครื่องหมายหรืออ่านค่า จากด้านล่างของแผ่นแบนที่ผนัง
6. วัดซ้ำ 2 ครั้ง แล้วนำค่าเฉลี่ย ถ้าต่างกันเกิน 0.5 ซม. ให้วัดครั้งที่สาม

เทคนิคเล็กน้อยค่ะ ลองให้ลูกยืนชิดกรอบประตูแล้วทำรอยดินสอจะง่ายกว่าการพยายามอ่านตัวเลขจากที่วัดขณะที่ลูกยังยืนอยู่

วิธีวัดความยาวสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี (นอนวัด)

เด็กเล็กอายุต่ำกว่า 2 ปีควรวัดในท่านอนหงาย เพราะกระดูกและข้อต่อยังยืดหยุ่นมากและยังยืนไม่นิ่งค่ะ

1. ให้ลูกนอนหงายบนพื้นแข็ง อาจวางบนพรมบางหรือผ้าห่มบางได้
2. ให้ศีรษะชิดแผ่นหัว หรือขอบผ้าที่พับตั้งตรง
3. เหยียดขาตรง กดเบาๆ ที่เข่าให้ขาแนบพื้น
4. วางแผ่นแบนที่ฝ่าเท้า ตั้งฉากกับขา
5. วัดระยะจากศีรษะถึงฝ่าเท้า

ควรให้อีกคนช่วยจับลูกไม่ให้ขยับตัวขณะวัดนะคะ เด็กเล็กมักไม่อยู่นิ่ง ถ้าวัดไม่ได้ทีเดียว ลองวัดหลายรอบแล้วใช้ค่าที่ดูสมเหตุสมผลที่สุด

เวลาที่ดีที่สุดในการวัด

ความสูงของคนเราจะ "สูงที่สุด" ในตอนเช้าหลังตื่นนอน เพราะหมอนรองกระดูกสันหลังยังไม่ถูกน้ำหนักกดทับตลอดวัน ตอนเย็นอาจต่ำกว่าช่วงเช้าได้ถึง 1–2 ซม. ดังนั้นควรวัดเวลาเดิมทุกครั้ง เพื่อให้เปรียบเทียบได้อย่างยุติธรรมค่ะ

ควรวัดทุกเดือนหรืออย่างน้อยทุก 3 เดือน เพื่อดูแนวโน้มการเติบโตอย่างต่อเนื่อง

สรุป

วัดถูกวิธี ข้อมูลก็น่าเชื่อถือค่ะ หลักการง่ายๆ คือ เท้าเปล่า ส้นชิดผนัง มองตรง แผ่นแบนบนหัว และวัดเวลาเดิมเสมอ สำหรับเด็กต่ำกว่า 2 ปีให้นอนวัดเท่านั้น เมื่อได้ตัวเลขที่แม่นยำแล้ว ก็นำไปลงกราฟส่วนสูงเพื่อดูพัฒนาการต่อได้เลยค่ะ

อยากให้ลูกเติบโตได้เต็มศักยภาพ เริ่มจากการวัดที่ถูกต้องและสม่ำเสมอนะคะ ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ หมวดวัด และอย่าลืมลองใช้ กราฟส่วนสูงตามวัย เพื่อดูว่าลูกอยู่ในเกณฑ์ไหน และ จดส่วนสูงลูก ทุกเดือนเพื่อติดตามแนวโน้มได้ค่ะ